De term scheiding van tafel en bed wordt vaak genoemd als een algemeen alternatief voor een volledige echtscheiding, maar veel mensen weten niet precies wat het inhoudt of wanneer je ervoor kiest. Je hoort soms verhalen over stellen die niet meer samen willen leven, maar toch officieel getrouwd blijven. Dit klinkt misschien vreemd, maar het komt vaker voor dan je denkt. Zeker als er financiële of religieuze redenen meespelen, kan dit een oplossing zijn. In deze blog lees je wat deze vorm van uit elkaar gaan inhoudt, hoe het werkt en wat de gevolgen zijn voor je dagelijks leven en je situatie op papier.
Wat scheiding van tafel en bed precies betekent
Bij een scheiding van tafel en bed kies je ervoor om uit elkaar te gaan, terwijl je volgens de wet wel getrouwd blijft. Je woont niet meer samen met je partner, maar op papier zijn jullie nog steeds een getrouwd stel. Dit is anders dan een gewone echtscheiding. Het huwelijk wordt namelijk niet beëindigd. Je geeft bij de rechtbank aan dat je apart wilt leven, en niet meer samen wilt delen zoals eerder. Op deze manier zijn er regels nodig voor bijvoorbeeld het huis, geld, spullen en kinderen, net als bij een echtscheiding.
De redenen om voor deze vorm van scheiden te kiezen
Niet iedereen wil of kan officieel scheiden. Soms speelt geloof een rol. In sommige religies is echtscheiding niet toegestaan of wordt het afgeraden. Het kan ook dat je partner in het buitenland woont en een formele echtscheiding daar veel problemen oplevert. Ook zijn er mensen die het financieel slimmer vinden om alleen fysiek uit elkaar te gaan. Bijvoorbeeld omdat je dan gebruik kunt blijven maken van bepaalde regelingen, of omdat een van de partners ziek is en recht heeft op zorg. Met deze stap kun je dus uit elkaar, zonder de volle gevolgen van een echtscheiding.
Wat je moet regelen bij scheiden van tafel en bed
Op veel punten lijkt deze manier van uit elkaar gaan op een standaard scheiding. Je moet bijvoorbeeld afspraken maken over het huis, het verdelen van spullen, gezamenlijke schulden en een plan maken als je kinderen hebt. Je legt deze afspraken vast in een overeenkomst, ook wel een ouderschapsplan of convenant genoemd. Een advocaat helpt hierbij en zorgt dat de aanvraag bij de rechter wordt ingediend. De rechter beslist dan of alles officieel vastgelegd kan worden. Het verschil met echtscheiding zit vooral in het feit dat het huwelijk nog blijft. De regels over bijvoorbeeld erven of pensioen blijven, tenzij je apart iets afspreekt. Ook de rechten en plichten als getrouwden houden dus gewoon stand, zelfs als je niet meer samen woont.
Wat zijn de gevolgen voor je toekomst en je wettelijke positie
Wanneer je eenmaal officieel van tafel en bed gescheiden bent, mag je officieel niet zomaar hertrouwen met iemand anders. Je huidige huwelijk loopt dus door, ook al leef je volledig los van je partner. Toch gelden alle wettelijke plichten en rechten die bij het huwelijk horen. Denk aan alimentatie, het delen van schulden of het recht om voor elkaar te zorgen bij ziekte. Als één van de partners alsnog wil trouwen met een nieuw iemand, moet eerst een echte echtscheiding geregeld worden. Het kan dus een tussenoplossing zijn. De scheiding van tafel en bed wordt in het huwelijksregister gezet, zodat het voor bijvoorbeeld notarissen of banken duidelijk is wat je situatie is. Als beide ex-partners later toch weer samen willen wonen, kan deze scheiding worden teruggedraaid via de rechter.
De ontwikkeling van dit alternatief in de maatschappij
Vroeger werd scheiden van tafel en bed vaker gebruikt dan nu. Toen het nog zwaarder was om helemaal te scheiden, kozen veel mensen voor deze tussenweg. Tegenwoordig gebeurt het minder vaak omdat een gewone echtscheiding makkelijker en sneller geregeld kan worden. Toch komt deze oplossing nog voor, meestal om persoonlijke of geloofsredenen. Soms blijkt later dat mensen alsnog helemaal willen scheiden. In dat geval moet er een nieuwe aanvraag bij de rechtbank worden gedaan. Totdat dit gebeurt, blijven de partners wettelijk aan elkaar verbonden. De keuze voor deze route is dus vooral persoonlijk of heeft een praktische reden.
Meest gestelde vragen over scheiden van tafel en bed
- Moet je een advocaat hebben voor een scheiding van tafel en bed?
Ja, voor deze stap is een advocaat verplicht. De advocaat stelt de afspraken op en dient het verzoek in bij de rechter. Het is niet mogelijk om dit zonder advocaat te regelen.
- Wat gebeurt er met de gezamenlijke woning bij een scheiding van tafel en bed?
De rechter bepaalt wie in de gezamenlijke woning mag blijven. Soms wordt de woning verkocht en wordt de opbrengst gedeeld, ook net als bij een gewone scheiding.
- Blijf je automatisch verplicht om alimentatie te betalen?
Ja, er kunnen afspraken komen over alimentatie voor de ex-partner en voor eventuele kinderen. Deze plicht blijft net als bij een gewone scheiding van kracht nadat de rechter het besluit heeft genomen.
- Kunnen jullie weer samenwonen als je van tafel en bed bent gescheiden?
Ja, als je weer wilt samenwonen met je partner moet je aan de rechter vragen om de scheiding van tafel en bed ongedaan te maken. Pas als de rechter dit officieel maakt, kun je weer samen als getrouwd stel verder gaan.
- Krijg je automatisch een erfenis als je ex-partner overlijdt?
De regels voor erven blijven in principe gelijk aan de situatie tijdens het huwelijk, tenzij je in een testament andere afspraken hebt gemaakt. Ook al woon je niet samen, zonder testament ben je dus erfgenaam.
